Nhận biết các kiểu lừa đảo trên mạng

Câu chuyện lừa đảo qua mạng, qua các cuộc gọi điện thoại, tin nhắn với nhiều kịch bản lừa đảo khác nhau, lâu nay luôn được cảnh báo trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đặc biệt vào các dịp lễ tết hay hội hè, hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng nở rộ, làm thế nào nhận diện được những cái bẫy lừa đảo này?

Các dấu hiệu, kịch bản lừa đảo trên mạng

Thông thường, những kẻ xấu muốn lừa đảo đều phải dựa trên các yếu tố tâm lý của con người như tình nhân ái, chia sẻ, lòng tin, lòng tham, sự sợ hãi để tạo ra các kịch bản với tình huống tinh vi nhằm tấn công vào các yếu tố tâm lý đó.

1.Nhắm vào tâm lý sợ hãi, các kịch bản sẽ là những tin nhắn, gọi điện thoại thông báo về sự mất mát, bệnh tật, tai nạn của người thân. Giả danh các cơ quan như Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án, Hải quan, Cảnh sát giao thông… thông báo những vi phạm dính líu đến vụ án, đến tòa án, thậm chí cả đến nợ tiền điện, điện thoại, phạt giao thông,… làm cho người nghe lo sợ, bất an, hoảng loạn… Tùy theo diễn biến của người tiếp nhận mà chúng sẽ tiếp tục dẫn dắt phải chuyển tiền hoặc gửi các thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP...

2.Lợi dụng vào lòng tin, lòng tham, kẻ xấu sẽ giả danh các sàn thương mại điện tử để tặng quà có giá trị, nhưng người nhận chỉ cần chi trả một khoản tiền ít hơn rất nhiều giá trị quà. Hoặc tự trả tiền đơn hàng để hưởng hoa hồng chiết khấu cao, hay mời chào làm công việc đơn giản như: thả tim hay like nhằm tăng tương tác rồi nhận tiền... Chiêu lừa phổ biến nữa là kết bạn, giả danh bạn bè gửi tặng quà rất giá trị, mà phần kết của các kịch bản này là dẫn dắt người bị hại chuyển tiền cho kẻ xấu. Thực tế đã có rất nhiều người bị lừa với số tiền lên đến hàng trăm triệu đồng.

3. Lợi dụng danh nghĩa các tổ chức hợp pháp, kẻ xấu lợi dụng danh nghĩa các tổ chức tín dụng hay danh nghĩa ngân hàng để gọi điện, gửi tin nhắn hay quảng cáo các đường link trên mạng xã hội facebook, zalo… để người dân đang có nhu cầu vay vốn tìm đến. Một số người tin vào đường link này nên đã bị chiếm đoạt thông tin cá nhân khai trên đường link, chuyển tiền làm thủ tục và họ thấy tiền vay trên phần khai báo của mình nhưng không rút ra được, kịch bản tiếp theo là khuyên chuyển tiền tiếp thì mới rút được tiền ra, khi người dân chuyển tiền xong thì chúng cắt liên lạc.

4. Kẻ lừa đảo còn mạo danh là nhân viên chăm sóc khách hàng của các nhà mạng, ngân hàng, ví điện tử để hỗ trợ giải quyết các sự cố cho khách hàng, hướng dẫn nâng cấp sim 4G, 5G, đóng cước phí thuê bao điện thoại... Khi lấy được lòng tin của người bị hại và người bị hại làm theo hướng dẫn của kẻ lừa đảo, chúng sẽ yêu cầu người bị hại cung cấp dãy số OTP được gửi đến điện thoại của người bị hại, cung cấp tài khoản ngân hàng,... từ đó chiếm đoạt tài sản.

Hầu hết các vụ lừa đảo theo các hình thức trên đều biết cách sử dụng khá thành thạo công nghệ cao để thực hiện hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Kẻ gian luôn thay đổi phương thức, thủ đoạn cho phù hợp với các đối tượng, các địa phương, chúng kết hợp giữa nhiều hình thức lừa đảo khác nhau gây thiệt hại lớn về tài sản và bức xúc trong nhân dân.

Khuyến cáo bảo mật, an toàn từ các chuyên gia

Người dùng cần chủ động nâng cao cảnh giác và tuyên truyền với người thân, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp về các phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng lừa đảo để phòng tránh.

Khi nhận các cuộc điện thoại có dấu hiệu lừa đảo, dẫn tới việc chuyển tiền, trả tiền, cần bình tĩnh, không lo sợ, nhanh chóng liên hệ với người thân, bạn bè, giáo viên chủ nhiệm của con em, người thân để xác nhận thông tin và được tư vấn. Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại, số chứng minh thư (căn cước công dân), địa chỉ nhà ở, số tài khoản ngân hàng, mã OTP trên điện thoại cá nhân... cho bất kỳ ai không quen biết hoặc khi chưa biết rõ nhân thân, lai lịch.

Kkhông nhấn vào các đường link lạ từ các địa chỉ gửi đáng ngờ, cũng như không tham gia vào các lời mời gọi vote hay cuộc thi trực tuyến từ các liên hệ lạ