Thanh toán qua di động giúp Trung Quốc giảm nghèo?

Sử dụng công nghệ mới là yêu cầu cần thiết nếu muốn “đi tắt đón đầu” để đưa các dịch vụ tài chính tới bộ phận dân số nghèo Trung Quốc.

Dù Trung Quốc là điển hình trong công cuộc xóa đói giảm nghèo, theo báo cáo năm 2011 của Ngân hàng Thế giới, gần 36% dân số nước này vẫn không được hưởng các dịch vụ tài chính chính thống. 36% đó tương đương với 485 triệu người, cao hơn cả dân số Mỹ và Nga gộp lại.

Thanh toán qua di động mang lại nhiều lợi ích cho người chưa được tiếp cận với dịch vụ tài chính truyền thống.

Nguyên nhân chính khiến nhiều người tại Trung Quốc và toàn cầu gặp phải hoàn cảnh này là do khó mở các chi nhánh ngân hàng tại khu vực vùng sâu vùng xa để cung cấp dịch vụ. Lượng dân số đông đảo bị bỏ lỡ những dịch vụ tài chính cơ bản như tiết kiệm hay gửi tiền, sử dụng dịch vụ thanh toán, vay tín dụng, mua bảo hiểm. Họ cũng không được tiếp cận với thanh toán điện tử như thẻ tín dụng, ghi nợ, trả trước liên kết với ngân hàng. Mọi chi phí hàng ngày của họ đều được trả bằng tiền mặt.

Cho tới cuối năm 2011, 47% dân số Trung Quốc đang sống tại vùng hẻo lánh. Số liệu năm 2011 của nước này chỉ ra trung bình có 2,13 điểm giao dịch trong mỗi thị trấn, phục vụ tới 20.000 khách hàng, phản ánh sự tương phản rõ rệt giữa cung – cầu dịch vụ tài chính giá rẻ.

Trung Quốc không phải trường hợp duy nhất. Một báo cáo năm 2010 ước tính 2,5 tỷ người hay gần 1/3 dân số không có tài khoản tại tổ chức tài chính và phụ thuộc gần như tuyệt đối vào tiền mặt. Trầm trọng hơn, nghiên cứu của tổ chức Barclays Global Intelligence Series cho rằng việc không được sử dụng dịch vụ tài chính khiến người dân không thể thoát nghèo.

Tuy nhiên, tiến bộ của công nghệ di động đã mang lại nhiều giải pháp ngân hàng, cung cấp dịch vụ giá phải chăng cho đối tượng nghèo khó tại những địa điểm mà dịch vụ truyền thống chưa chạm tới. Khi ngày càng nhiều người sở hữu thiết bị di động, sử dụng thanh toán qua di động (mobile money) nổi lên như một phương thức bảo mật hơn, thuận tiện hơn, rẻ hơn dành cho những người nằm ngoài hệ thống ngân hàng cũ.

Lợi ích nó mang lại có thể kể tới như khả năng tiết kiệm, chuyển/nhận tiện, vay tiền bảo đảm hơn, tiện lợi hơn và đáng tin cậy hơn mà không phải di chuyển một quãng đường xa hay thông qua trung gian. Từ đây, mọi người không phải mang theo lượng tiền lớn, dễ mất mát hay bị đánh cắp; được vay tín dụng để đầu tư vào nông trại, doanh nghiệp nhỏ, giáo dục, dịch vụ khác cho bản thân, gia đình.

Mọi thao tác liên quan tới tiền di động được thực hiện qua chiếc điện thoại nhỏ bé. Thay vì nhận tiền mặt, tiền được chuyển điện tử từ một tài khoản ngân hàng, được nhà mạng và tổ chức tài chính hỗ trợ, tới một tài khoản khác. Số tiền này được dùng để mua hàng hóa, trả tiền dịch vụ, hay chuyển cho người khác nữa. Tiền di động cũng có thể rút khi cần thiết như rút tiền tại cây ATM.

Trung Quốc đủ điều kiện để gặt hái nhiều thành công từ giải pháp tiền di động. Bộ Công nghiệp – CNTT thông báo đã có hơn 1,1 tỷ người dùng di động hay 82% dân số cả nước. Tỷ lệ tiếp cận di động tại vùng nông thôn không ngừng tăng: cuối năm 2010, tỉ lệ đạt mốc 90% theo số liệu của Ericsson.

Thanh toán qua di động giúp Trung Quốc giảm nghèo?

Hannes Van Rensburg, nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Fundamo – công ty của Visa - nhận định các yếu tố trên tạo ra môi trường thuận lợi cho người nghèo Trung Quốc. Là một trong những hãng đi đầu về dịch vụ tài chính di động trên thế giới, Fundamo giúp đưa dịch vụ an toàn tới vùng hẻo lánh, kém phát triển. Quá trình tiến hành suôn sẻ hơn tại những quốc gia có tỷ lệ sử dụng di động cao nhưng ít người có tài khoản ngân hàng.

Ví dụ, tại Indonesia, ngân hàng địa phương Bank Andara sử dụng công nghệ của Fundamo để mở rộng khả năng vay tín dụng nhỏ cho người dân nông thôn qua di động. Tại Nigeria, nơi 70% dân số không có tài khoản ngân hàng, ngân hàng First Bank cũng dùng công nghệ của Fundamo ra mắt FirstMonie, dịch vụ tiền di động cho phép hàng triệu người gửi, nhận tiền bằng điện thoại thông qua các mạng di động khác nhau. Tại Uganda, dịch vụ Mobile Money của hãng viễn thông MTN còn giúp ngư dân trao đổi, mua bán cá chỉ bằng di động.

Trung Quốc có cơ hội tuyệt vời để mở rộng dịch vụ ngân hàng tới những người ở khu vực hẻo lánh, nông thôn cùng với công nghệ, môi trường ưu đãi. Tuy nhiên, để kết hợp chúng thành công, các điều kiện thị trường địa phương phải cho phép công ty nước ngoài đầu tư nhiều hơn cho nội địa. Không chỉ có khả năng thay đổi cuộc sống của một con người, dịch vụ tài chính di động còn giúp thúc đẩy kinh tế với tư cách một sản phẩm, dịch vụ thanh toán mới, an toàn, đáng tin cậy, giảm sự lệ thuộc vào thị trường chợ đen.

Theo ICTnews