Vì sao chúng ta nghiện Facebook dù nó rất chán?

Facebook như một thứ ma túy gây nghiện một cách khó hiểu. Có nhiều người đăng nhập và lướt Facebook với những ý định không rõ ràng, nhiều khi vào Facebook cũng chẳng để làm gì nhưng không mở thì không chịu nổi. Hoặc cứ dăm phút lại vào kiểm tra thông báo trên Facebook một lần, dù biết rằng có thể không có thông báo gì cả.

Nếu rơi vào tình trạng như vậy, bạn đã mắc chứng nghiện Facebook, và không phải nghiện vì những tính năng mà mạng xã hội này mang lại. Thậm chí, nhiều người dùng cảm thấy khó chịu vì ngày nào họ cũng phải đối mặt với hàng loạt tin tức hay những lời bình luận phản cảm, các bức ảnh vô duyên. Như vậy, nguyên nhân Facebook gây nghiện cho chúng ta là gì nếu không phải là những tính năng của chúng?

Theo tác giả cuốn sách “Hooked: How to Build Habit-Forming Products” (tạm dịch “Gây Nghiện: Làm thế nào để tạo ra các sản phẩm có thể hình thành thói quen”), Nir Eyal đã lý giải vì sao Facebook trở thành một phần tất yếu trong cuộc sống của hàng triệu người trên toàn cầu: đó chính là thói quen.

Facebook tạo ra các mối quan hệ tâm lý giữa nó là những lúc mà người dùng cảm thấy nhàm chán và rảnh rỗi, không có việc gì để làm. Từ góc độ tâm lý, nhàm chán thật sự rất khủng khiếp và nó khiến bạn cảm thấy thừa thãi vì rảnh rỗi. Khi đó, Facebook sẽ là công cụ “gãi đúng chỗ ngứa” cho người dùng.

Những dòng “notification” trên Facebook như một lời nhắc khéo: “Hãy kiểm tra Facebook của bạn đi!"

Mỗi khi rảnh rỗi, không có việc gì để làm, bạn kiểm tra thông báo của Facebook và thấy mình bớt thừa thãi, không thể ngồi yên một chỗ. Lâu dần thành thói quen và cho đến khi bạn bị phụ thuộc, không thể dứt ra khỏi thói quen đó dù biết nó vô bổ.

Facebook thật sự đã trở thành một sản phẩm len lỏi vào cuộc sống thường ngày của mỗi người, vì ai cũng có nhiều lúc cảm thấy nhàm chán. Theo Nir Eyal, có một sự thật đau lòng là những sản phẩm tốt nhất lại không bao giờ chiến thắng. Ngược lại, những sản phẩm có thể làm cho người dùng tiếp tục dùng nó một cách “vô thức” và theo thói quen mới là những sản phẩm tạo dựng được chỗ đứng trên thị trường.

Thế giới có khoảng 7 tỷ người. Hơn 864 triệu người truy cập Facebook mỗi ngày. Đó quả là con số khổng lồ. Dĩ nhiên thói quen lướt Facebook này của nhiều người đã góp phần tạo nên số tài sản 200 tỷ USD cho Facebook.

Và Google cũng có chiến lược tạo lập thói quen gây nghiện cho người dùng như vậy. Người dùng truy cập vào Google như một thói quen hiển nhiên và vô thức.

Xuân Dung

(*) Vui lòng trích dẫn nguồn Kaspersky Care khi sao chép bài viết này.